Geoblog.pl    vlak    Podróże    Ucieczka do Sarajewa    Dobry kalif, dobry bej
Zwiń mapę
2015
24
sty

Dobry kalif, dobry bej

 
Bośnia i Hercegowina
Bośnia i Hercegowina, Sarajevo
POPRZEDNIPOWRÓT DO LISTYNASTĘPNY
Przejechano 1139 km
 
Nikomu, kto podobnie jak piszący te słowa lubi „Księgę tysiąca i jednej nocy” i wraca do niej co jakiś czas, postaci Haruna ar-Raszida nie trzeba przedstawiać. Za czasów rządzącego Bagdadem na przełomie VIII i IX wieku kalifa powtarzane z ust do ust opowieści o indyjsko-perskiej genezie przybrały postać zbliżoną do tej, którą dziś znamy. Powstał zbiór, na którego kartach Harun ar-Raszid występuje wielokrotnie. Jest uosobieniem dobrego władcy, wyrozumiałego i troskliwego, bardziej zainteresowanego dobrem poddanych, niż pomnażaniem i tak ogromnego majątku. W skromnym stroju, w towarzystwie tylko najbliższych sług, wędrował ulicami miasta udając żebraka, tylko tak mógł bowiem poznać opinie poddanych i doświadczyć ich losu. Zdarzyło się, że w ten właśnie sposób dotarł do domu trzech kobiet, by stać się słuchaczem, a w pewnym sensie bohaterem „Opowieści o tragarzu i dziewczętach”.

Spacerując po Sarajewie nie sposób uniknąć skojarzeń z Harunem ar-Raszidem, widząc upamiętnionego na każdym kroku Gazi Husrev-bega, dobrego władcę niczym z orientalnych baśni. Urodził się w 1480 roku w Grecji, jego ojciec był Bośniakiem, matką Seldżuka, córka samego sułtana Bajazyda II. Dzięki swoim wojennym podbojom został jednym z najbardziej zaufanych podwładnych sułtana Sulejmana Wspaniałego. Były to czasy największej potęgi Imperium Osmańskiego, Husrev-beg miał swój duży udział w jednym z największych tureckich zwycięstw tego czasu, bitwie pod Mohaczem w 1526 roku.

Już wcześniej, 15 września 1521 roku, Sulejman mianował Gazi Husrev-bega zarządcą bośniackiego sandżaku (sandżak to jednostka podziału administracyjnego imperium tureckiego). W tym właśnie momencie historia zaczyna się przenikać z legendą. Była jesień, gdy w bardzo skromnej wówczas sarajewskiej čaršiji pojawił się biednie ubrany mężczyzna w średnim wieku. Wyglądał na strudzonego podróżnego, może napadniętego przez zbójców, człowieka, który nie ma dokąd pójść i co z sobą zrobić. Podchodził do handlarzy i rozmawiał z nimi. Poprosił nieśmiało o kufel sfermentowanej buzy, dodając od razu, że nie ma czym zapłacić. Sprzedawca nalał mu natychmiast i aż się żachnął: „Nie zbankrutuję przecież przez kufel napoju!”. Podobnie czynili inni, nierozpoznany bej najadł się do syta, uzyskał nocleg i wszystko, czego zagubiony przyjezdny mógł potrzebować.

Sarajewo było wtedy niewielką, 4-tysięczną mieściną, pozbawioną większego znaczenia. Wzruszony dobrocią poddanych bej rozpoczął wielką rozbudowę. W ciągu dwudziestu lat jego rządów oraz później, przy wykorzystaniu majątku Husrev-bega powstały biblioteka, karawanseraj, wodociąg, meczet, łaźnia, medresa, bazar. Także inni korzystali na rozwoju miasta i tolerancji władz: zbudowano pierwszą cerkiew prawosławna, a nieco później pierwsza synagogę. Gdy Gazi Husrev-beg zmarł w 1541 roku Sarajewo liczyło już ponad pięćdziesiąt tysięcy mieszkańców, było ważnym ośrodkiem handlu i wciąż dynamicznie się rozwijało.

Nic dziwnego, że miasto pamięta o swoim dobroczyńcy. Ma on swoją ulicę koło meczetu, który ufundował, muzeum w dawnej medresie i przede wszystkim bibliotekę, istniejącą nieprzerwanie od 1537 roku, gromadzącą dziś sto tysięcy bezcennych pozycji. Gdy bej ufundował medresę zastrzegł jednoznacznie: „Jakiekolwiek środki przeznaczone na budowę szkoły pozostaną niewykorzystane, należy je przeznaczyć na zakup książek”. Kolekcja, w przeciwieństwie do Biblioteki Narodowej Bośni i Hercegowiny, przetrwała wojnę w Jugosławii i dziś mieści się w nowym budynku, wybudowanym z funduszy Kataru.

O wybitnym władcy nie zapomnimy nawet przy obiedzie. Każda szanująca się aščinica, czyli tradycyjna restauracja ma bowiem w menu „Begovą čorbę”, czyli zupę z kurczaka z warzywami.
 
POPRZEDNI
POWRÓT DO LISTY
NASTĘPNY
 
Zdjęcia (8)
  • zdjęcie
  • zdjęcie
  • zdjęcie
  • zdjęcie
  • zdjęcie
  • zdjęcie
  • zdjęcie
  • zdjęcie
Komentarze (8)
DODAJ KOMENTARZ
mamaMa
mamaMa - 2015-03-03 23:19
Ksiazki, biblioteka i ta ciaglosc i w wiernosci i we wdziecznosci.
A kicia na ostatnim zdjeciu - nareszcie jest!
 
Eugene
Eugene - 2015-03-04 11:49
Wspaniała opowieść - czytając można się przenieść w zamierzchłe czasy - a Begova čorba pewno pyszna.
 
pamar
pamar - 2015-03-04 20:43
Ale sprytny bej :)
 
vlak
vlak - 2015-03-05 13:41
Zupa niezła, ale prawdziwe pyszności dopiero nadejdą :)
 
marianka
marianka - 2015-03-10 19:57
Jaka piękna historia, jaka piękna historia! Kocham o takich ludziach słuchać - inspirujących, dobrych i myślących wielkimi ideałami! Oby było takich jak najwięcej;)
 
vlak
vlak - 2015-03-11 08:32
Zawsze pozostaje pytanie, na ile tacy ludzie byli rzeczywiście tacy, jak przekazują legendy. Choć może to nie aż tak ważne...
 
tealover
tealover - 2015-06-05 09:17
Wspomniałeś o handlu. Ciekawi mnie na jakim szlaku leżało Sarajewo. Przywożono tam towary z Turcji?
 
vlak
vlak - 2015-06-05 10:46
Z Turcji na pewno w miarę rozwoju samego miasta, natomiast co do tranzytu, to w jednym ze źródeł wyczytałem o kupcach z Wiednia i Wenecji podążających do Imperium Osmańskiego.
 
 
zwiedził 8% świata (16 państw)
Zasoby: 177 wpisów177 587 komentarzy587 4475 zdjęć4475 0 plików multimedialnych0
 
Moje podróżewięcej
24.03.2015 - 08.03.2016
 
 
03.10.2015 - 03.10.2015